Кицаш
Хац, дац - цхьа дош; хайра, дайра - эзар дош.
Туро цаӀ мара вийнавац, метто эзар вийнав.
Лохига саг дегала хул.
Виза вар аьле, кхача боацаш а ма гӀо; йийкха яр аьле, кхоллар до
Шийна тӀера вир-говр дайнадац, наха тӀера хенжа-меза байнаб.
Фаьлг
БоаггIаш бола бекхам
Цкъа цхьа саг, ший говр яйна, из лаха араваьнна хиннав. Наькъаш тохкаш, хьунашка хьожаш, цхьан лоама тIанийсвеннав из, лоама юкъе кIоарга аьли а долаш. Цу аьлех тIехвала дагахьа ер IокIалваьлча, укхунна боккха текхарг байнаб, меттагIбала йиш йоацаш, лоамара чубежача боккхача кхеро цIог лаьца.
Белхаш, Iокадаб из укх сагага, ше кIалхарбаккхарах дехар деш:
- ГIо де сона укх балех кIалхарбала, аз боаггIаш бола бекхам бергба хьона!
Сага, бIаьха бекъа хьа а ийца, кхера меттагIбаьккха, кIалхарбаьккхаб текхарг.
- Геттара дика да, - аьннад текхарго, - хIанз аз боаггIаш бола бекхам бергба хьона!
Сага хаьттад:
- Фу яхилга да хьа из – «боаггIаш бола бекхам» яхилга?
- Хьо аз вер да-кх, - аьннад текхарго.
- Из-м дIа-хьа хаьттача бакъахьа да вай, - аьннад сага. - Иштта-м хила йиш яц из.
Наькъа дIадолхаш, чан тIакхаьчад уж шиъ. Сага хаьттад чанга; «боаггIаш бола бекхам» фу яхилга да, аьнна.
Чано валар да аьннад.
- Гой хьона, чано а валар да йоах, - аьннад текхарго, - хIанз аз хьо вуаргва.
Боллел, кхы а хоаттаргдар вай, аьнна, дIахо болхаш, берза тIакхаьчаб уж.
Цунга хаьттача, «валар», аьнна, жоп деннад цо а.
- ХIанз-м хIаьта а вуаргвар аз хьо, - текхарго аьлча, сага дехар даьд:
- Кхы а цхьаннега мукъагIа хоаттаргдар вай, - аьнна.
Кастта цогала тIакхаьчад уж. Цунга хаьттача, цо а «валар» аьнна жоп делча, текхарго аьннад:
- ХIанз-м ца виача варгвац хьо!
Из хезача цогало аьннад:
- Сабардел, из-м тахка дезаш хIама да. Ше ма дарра, юххьанца денз хьадувцал.
Сага дIадийцад:
- Кхетадой Iа? КIоаргача аьли чу кхеро цIог а лаьца уллаш бар ер текхарг, - аьнна, из дувца волавелча, цогало аьннад:
- Ше хиннача беса хьабIарга ца дайча, сона къоасталуц ер. Хьадоллел, из хиннача дIагIоргдар вай, из доладеннача.
Баха ераш дIакхаьчача, цогало аьннад сагага:
- Бекъа гIорттабийя, кхера хьалъайбе Iа.
ТIаккха текхаргага аьннад:
- Iа хьай цIог дIакIалдоллал.
Вокхо дIакIалделлача, цогало сагага дийхад, кIеззига бекъа мелбалийтар. ТIаккха текхаргага хаьттад:
- Цу хана халагIа дарий?
- ХалагIа дар, - аьннад вокхо.
Кхы а бекъа Iомелбалийтаб цогало. ТIаккха юха а хаьттад:
- ХалагIа дарий цу хана?
- ХалагIа дар, - аьннад тIаккха а текхарго.
Юххера цогало беррига а бекъа хьаарабаккхийтаб, кхера ший дерригача дозалца цIога IотIабужаш. Цогало юха а хаьттад текхаргага:
- Цу хана дар халагIа е хIанз да?
- ХIанз да-кх халагIа, цу хана аттагIа дар, - аьннад текхарго.
- ХIаьта иштта дIаалла хьо. ХIанз боаггIача беса бекхам хиннаб укхох! - цогало а аьнна, саги цогали дIадахад. Текхарг цига илла-илла, кхы кIалхарбаккха саг а воацаш, беннаб.