Кицаш
Хац, дац - цхьа дош; хайра, дайра - эзар дош.
Туро цаӀ мара вийнавац, метто эзар вийнав.
Лохига саг дегала хул.
Виза вар аьле, кхача боацаш а ма гӀо; йийкха яр аьле, кхоллар до
Шийна тӀера вир-говр дайнадац, наха тӀера хенжа-меза байнаб.
Фаьлг
Циски маймалаши
Цкъа новкъа гIолла циск доагIаш хиннад, шийна кIал мел висар Iеха а веш, цох белам а боаккхаш. Цунна духьала ши маймал нийсденнад.
Цу ханна маймалашта зIокмозий бIы бIаргабайна хиннаб. Цар цискага хаьттад:
- ДIахьажал, Цици, фуй из дIарча гаьнах уллар?
Циско юхааьннад:
- Из, даьра, я са даде фата.
- ЧIоагIа тата дой хьа даде фато? - хаьттад маймалаша.
- Ду, даьра, дукха чIоагIа-м! - аьннад циско. - Цох гIадж тохе, берригача мехка дIахозаргда тата.
- Хьажа мегаргдий тхо? - хаьттад маймалаша.
- Ай, мичара! ВIалла а мегаргдац. Дади чIоагIа эгIазгIоргва! - жоп деннад циско.
- Дади укхаза мичав. Цунна хайтаргдац вай, - дехар даьд маймалаша.
- Дади укхаза веце а, цо сона чIоаггIа тIадиллад, цох саг ма хьокхавалийта, аьнна.
- Цкъа мукъагIа тохийта тхога цох гIадж, чIоагIа цо тата мишта ду хьажа безам бар тха, - дехар даьд маймалаша.
- Ай, мегаргдац яхаций аз! Беррига мохк бекабергба цо! - аьннад циско.
Кхы а чIоагIагIа безам эттаб маймалий цун татага ладувгIа. Кхы а чIоагIагIа дехар де доладеннад уж цискага:
- Цкъа мара тохаргьяц оаха, цкъа гIадж тохийта тхога!
- Дика да хIаьта. Совца мича совц шо. Цхьабакъда, дадена со укхаза хиннилга ховргдоацаш, со дIагаьнадаллалца сабар делаш. Со укхаза а долаш, оаш из техалга хойя, чIоагIа таIазар дергда сона даде! - аьнна, циск дIаийккхад.
- Мегаргда, дIагаьнадала хьо! - аьнна, гIаддахад маймалаш.
- Сабар, сабар! Со гаьнадалийталаш! - яхаш, дIаиддад циск.
Из къайладаьнначул тIехьагIа, гIаддахача маймалаша гIадж техай гаьнах хьалъуллача зIокмозий бIенах.
БIы лаьтта Iобежаб. ЭгIаздахача зIокмозаша гIар айяьй фато мо. Баге а йийлла, лаьттад маймалаш, цар еча гIарага ладувгIаш. БIарчча зIокмозий Iул гIеттад.
ЦIаьхха, маймалашта тIадийрзад зIокмозий, овраш етта йолаяьй кертах, фоартах, дегIах, цIогах, дайдача а ца дуташ. Деча лазара фу дергда ца ховш, дайдда Iам чу лийлхад маймалаш. Дикка ха яьккхай цар хин кIал лечкъа, зIокмозий дIадаххалца. Цар гIар-тата дижачул тIехьагIа, арадаьннад маймалаш хи чура.
ЦIаьхха, шоаш Iехадаь циск бIаргадайнад акхарна, берда йисте дагIача цIеча сибазашта юххе.
- Фу деш дагIа, Цици, хьо укхаза? - хаьттад цар цунга, хьатIа а даьхка.
- ХIанз со даде беш лораеш дагIа, - аьннад циско, - сага укх тIера сом боаккхаргбоацаш.
- Фу? Сомий беш? Тхога а чам баккхийта сомах, - дехар даьд маймалаша.
- Мегаргда. Чам боаккхийтаргба. Цхьабакъда дадена аз шуга сом баккхийталга хойя, чIоагIа эгIазгIоргва из сона. Со дIагаьнадалийталаш, - аьнна, циск дIадеддад.
ЦIаьрматача маймалаша, циск дIагаьнадоаллаше а, баге йизза сибазаш чудехкад. Уж даа долалушше, цIи яьннай цар бага, бIаргех хий а доалаш, бордаш а десташ.
Цхьабакъда циск-м гаьна хиннад.